Yetenek Seçimi ve Yönlendirmede Karşılaşılan Sorular


Yetenek Seçimi ve Yönlendirmede Karşılaşılan Sorular
Yazı Boyutu  

Yetenek seçimi konusunda yeterince eğitilmiş uzman kişilerin ve yeterli donanımın olmasına rağmen, çeşitli türden sorunlar hep vardır. Bu sorunları çözme konusunda daha fazla bilimsel çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Tarih : 21.12.2009 - 18:52:55



Eşik Değer Sorunu
 
Yetenekli çocukların, genel nüfusun içinde normal dağılımını “Çan Eğrisi” örneklendirmesinden yola çıkılarak göstermek mümkündür. Ancak, en üst düzey (ekstrem) yeteneklerin seçiminde, onların dağılımını eğrinin sağ tarafında göstermek yetenek seçimindeki problemleri azaltmaz. Sorun, yetenek seçiminde belirleyici eşik değerin hangi düzeyde olması gerektiğidir.
 
 
Yetenek keşfinin istatistiksel temeli olarak Gauss’un normal dağılım modeli “Çan eğrisi”
 
Eğer eşik değer yüksek tutulursa (Standart sapma değeri 2 kabul edilirse), bu değerlendirmeye göre test edilen ilgili yaş grubu tüm çocuklarının yaklaşık yüzde 2,3‘ü ortalama değerlerin üstündedir. Eğer standart sapma değerinin 3 olduğu bir eşik değer seçilirse, yüksek yetenekliler katılan popülasyonun binde 13’ünü oluşturur. Görüldüğü gibi çok yüksek eşik değerleri, ekstrem yetenekli çocukların şüphe götürmez şekilde belirlenmesini sağlamaktadır.
 
Ancak bu tutum geç gelişen çocuklara geliştirici antrenmanın kapılarını kapatacak ve onları performans geliştirici antrenman kapsamından mahrum bırakacaktır. Ayrıca bunların (seçimi kazananların) bir kısmının kendi isteğiyle, bir kısmının ise spor eğitimini yürüten kurum ya da kişiler tarafından elenmesi halinde yetenek seçimi hiç de ekonomik olmayan bir uğraşı haline gelir.
 
Diğer taraftan çok düşük eşik değerler ise başarısız tanılara yol açmakta ve masraflı yetenek arama ve seçme sistemini lüzumsuz kılmaktadır.
 
Takvim Yaşı – Biyolojik yaş ilişkisi
 
Yetenek seçiminde bir başka sorun, genç sporcuların takvim ve biyolojik yaşlarındaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Yıl içinde belirli dönemlerde yapılan yetenek tanı elemelerinde takvim yılının başlarında doğan çocuk ve gençler seçimlerde sistemli biçimde avantaja sahip oluyorlar.
 
İngiliz Milli Elit – Futbol okuluna seçilerek alınan çocukların yüzde 70’ten fazlasının eleme yıllarının ilk dört ayında doğdukları tespit edilmiştir Bu durum son üç aylık dönemde doğanlardan dört kat daha fazladır.
 
Takvim yaşı ile biyolojik yaş arasındaki ilişki, yetişkinlik yaşına kadar sürüp gitmektedir. Bedensel, bilişsel (kognitiv) ve psişik yönden daha önce gelişmiş, daha ileri biyolojik yaştaki çocukların seçimleri kazanması ve buna bağlı olarak da daha yüksek değerdeki bir antrenman kapsamına girmelerine şans verilmesi, grup içerisinde (adaletsiz seçim yapılıyor duygusunun gelişmesi gibi) problem oluşturur.
 
1986-1998 yıllarında Dünya Şampiyonası elemelerinde İngiliz A-Milli Futbol Takımlarında yer alan oyuncuların yüzde 50 sinden fazlasının yılın ilk üç ayında doğanlardan oluşması sonucunu doğurmuştur .
 
Yetenek Geliştirme Sürecinde Karşılaşılan Sorunlar
 
Son performansa erişilinceye kadar yetenek geliştirme sürecinde de bazı problemlerle karşılaşılır. Bunların da bilinçli olarak izlenmesi gerekir;
 
Sporu Erken Bırakma
 
Yetenekli sporcuların tahmininde başarılı olunmasına rağmen bazı nedenlerle beklenen gelişim gerçekleşmeyebilir. Bunlardan en önemlisi yetenekli olduğu ortaya çıktığı halde gencin sporu erken bırakmasıdır. Böyle bir durumun bilimsel açıdan pek çok nedeni olabilir. Bazılarını şöyle sıralamak mümkündür:
  1. Sporcular arasında üst düzeyde homojen müsabaka performanslarının oluşmaya başlamasıdır. Buna “spesifik başarı makasının daralması” da denir. Bu durumda, genellikle zirvedeki bir çok sporcunun verim düzeyi birbirine yakın hale gelir ve bazıları bu rekabeti kaldıramayabilir, sporu bırakır.
  2. Tek yönlü, monoton ve çok yoğun antrenmanlar hızlı bir psikolojik doygunluk, bıkkınlık yaratır. Özellikle yaş düzeyine uygun olmayan antrenman içeriği (Örneğin; erken yaşlarda laktasit anaerob yüklenmelerden oluşan yoğun interval çalışmaları gibi) sonunda sporu bırakmaya varan gelişmeler görülebilir.
  3. Geliştirme sürecinde sporu bırakmanın önemli bir nedeni de sakatlanmaya bağlı ortaya çıkan gelişmelerdir.
  4. Yaşı daha büyük ve performansı yüksek olan seçkin sporcuların, ekonomik açıdan takımlarında kazandıkları yerlerini daha uzun süre korumaya çalışmaları ve böylelikle geçiş dönemi kadrolarını ümitsizliğe düşürmesi.
  5. Bu konuda bir başka neden de; başarılı genç göçmen sporcuların tercihen kadrolara alınmalarıdır.
Erken Uzmanlaşma
 
Performans antrenmanına başlamanın giderek erken yaşlara alınması eğilimi, erken uzmanlaşma eğitimini de birlikte getirir. Spor biyolojisi ve antrenman yönetimi yaklaşımıyla erken uzmanlaşmanın getirdiği riskler aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
  • Tek yönlü yüklenmeler ve antrenman içeriği, bu çağ antrenmanının temel özelliği olan çok yönlülük ilkesini ihmal ettirir.
  • Tek yönlü ve aşırı fiziki yüklenmeler, kas ve iskelet sisteminde geçici ve kalıcı sakatlık riskiyle birlikte, kasların gelişiminde dengesizlik ortaya çıkarabilir. Bu durum ise yeni sakatlıklara sebep olur.
  • Hareket genişliğini sınırlayan bir etken oluşturur. Ebeveynlerin, Antrenörlerin, Medyanın olumsuz etkileri Yetenekli çocukların ebeveynleri tarafından desteklenmesi, çocukların spor hayatları boyunca başarı için oldukça önemli ve gereklidir. Bu konuda yapılmış bir araştırmaya göre: Anne ve babaya ait pozitif davranışlar çocukların performansı üzerinde (%59) oranında katkı sağlarken, negatif davranışlarının ( (%36) oranında olumsuz etkisi saptanmıştır Bu negatif davranışları şöyle sıralamak mümkündür:
  1. Kazanmayı aşırı vurgulama, gerçekçi olmayan beklentilere girmek, çocuklarında kusur bulmak, olumsuz noktalar üzerinde durmak.
  2. Bazı anne-babaların yetenek geliştirme çalışmalarına katılma için gerekli olan finansal kaynaklara sahip olmaması.
Antrenörlerin, adaletli davranmaması, empati oluşturamaması, antrenman programlarını hazırlama ve uygulamada çocukların düzeyine inememesi, başarıyı müsabaka kazanmak olarak algılaması. Medyanın, Yöneticilerin gelişmekte olan çocukları abartılı değerlendirmesi sonucu; yeteneklerin sosyal olarak baştan çıkması, kendine yabancılaşması gibi konular sayılabilir. Bu problemler değişik disiplindeki araştırmacılar tarafından daha yoğun bir şekilde incelenmelidir.


Kaynak: Dr. Veysel KÜÇÜK - Türkiye Futbol Federasyonu
Kategori: Yetenek
Bu Yazıya Ait Yorumlar
Yazdır World'e Aktar Yorum Ekle Tavsiye Et
Bu Makaleye Verilen Puanlar


1 2 3 4 5

Henüz puan verilmedi.

Bu makale 1712 kişi tarafından okundu.

Bu Makaleyi Paylaş - Favorilerine Ekle
Ask  Bebo  Blinklist  Blogmarks  Bloglines  Digg  Delicious  Dzone  Email  Fark  Facebook  FriendFeed  Furl  Live  Google  MisterWong  MySpace Netvibes  Netvouz Newsvine Reddit  Rss Simpy Slashdot Spurl Squidoo StubmleUpon  Stylehive Technorati Twitter  Yahoo!_Bookmarks


Yetenek


Sonuç ve Öneriler
Sonuç ve Öneriler
Erken ve geç gelişen sporcu tiplerini iyi ayırmak gerekir. Biyolojik olarak, geç gelişen bazı yetenekli sporcuların normal ve erken gelişen sporculardan daha yüksek performansa eriştikleri gözlenmiştir.


Futbolda Yetenek Seçiminin Aşamaları
Futbolda Yetenek Seçiminin Aşamaları
Bir spor branşına özgü seçim veya eğitime başlama yaşı konusunda yöneltilen soruların yanıtı, ilgili spor türünde ilk uluslar arası başarıların elde edilmeye başlandığı yaşlar belirlenip, bu yaştan 8-10 yıl geriye gidilerek belilenmeli şeklindedir.


Futbolda Yetenek Seçimi
Futbolda Yetenek Seçimi
Spor eğitiminin en önemli aşamalarından biri mevcut potansiyelin arasından nitelikli olanlarının ayrılması işlemidir. Yani futbolda en başarılı olabileceklerin diğerlerinden ayırt edilmesi işlemidir.


Yetenek Seçiminde Etkili Olan Kurumlar
Yetenek Seçiminde Etkili Olan Kurumlar
Yetenekli futbolcuların aranacağı temel alanların öncelikle bilinmesi lazımdır. Bu alanlar okullar, kulüpler, federasyonlardır. Bu kurumların gayeleri farklı da olsa yetenek arama ve yönlendirme işinde beraberce hareket etmelidirler.


Yetenek Seçiminde Etkili Olan Kişiler
Yetenek Seçiminde Etkili Olan Kişiler
Spor eğitimi içerisinde yönlendirme, uzun bir süreci kapsamaktadır. Bu süreç içerisinde kimlerin, ne zaman ve nerede görev alacakları önem arz etmektedir.


Yetenekli Sporcunun Özellikleri
Yetenekli Sporcunun Özellikleri
Spor ve bedensel faaliyetler uzun yıllardır insan hayatının ayrılmaz bir parçasıdır. Spor da insanoğlunun tarih içerisindeki gelişimi ile birlikte değişim ve gelişim göstermiştir.


İlk         Geri         Son

Aziz Yıldırım

Aziz Yıldırım Fenerbahçe Başkanı

Aziz Yıldırım (d. 1952, Ergani, Diyarbakır) Türk iş adamı, inşaat mühendisi ve Fenerbahçe Spor Kulübünün başkanıdır. 1998 yılından itibaren Fenerbahçe Spor Kulübünün başkanlığını yapmaktadır.

Atatürk ve Fenerbahçe

Atatürk ve Fenerbahçe

"Fenerbahçe Kulübünün her tarafta beğenilip değer verilen, ortaya çıkmış eser ve çalışmalarını duymuş ve bu kulübü ziyaret edip bu işte emeği, yardımı olanları tebrik etmeği görev edinmiştim. Bu görev ancak bugün yerine getirilebilmiştir. Takdir ettiğimi ve kutladığımı buraya kaydetmekle övünüyorum. "

3.5.1918 / Ordu Komutanı Mustafa Kemal

Yıldızlar

Zafer Göncüler Kimdir?

Başarılı ve uzun bir kariyer...

Zafer Göncüler Ankara Fenerbahçe Futbol Okulu (Futbol Akademisi - Futbol Eğitimi) Koordinatörü

Zafer Göncüler Fenerbahçe de hem futbolcu hem de menajer olarak şampiyonluk yaşamış, Türkiye nin tüm liglerinde bir çok kulüpte görev almış bir çok başarıya imza atmış bir teknik adam.

Fenerbahçe Gazetesi Ropörtaj

Fenerbahçe Gazetesi Ropörtaj

Fenerbahçe Gazetesinden Eyüp KARADAYInın Zafer GÖNCÜLER ile yaptığı özel ropörtaj.

Sosyal Paylaşım Siteleri

Futbol okulumuzu Facebook, Twitter gibi sosyal paylaşım sitelerinden takip edebilirsiniz.


Ankara'da Hava Durumu

ANKARA ANKARA

Anket

Fenerbahçe Logo
Çalışma prensiplerimizin belirlenmesi için hazırlanmıştır.

Ankara Fenerbahçe Futbol Okulu nerede açılsın?


Yenimahalle

Sincan

Mamak

Altındağ

Pursaklar

Çubuk

Polatlı

Beypazarı

Elmadağ

Kazan

Nallıhan

Şereflikoçhisar

Ayaş

Haymana

Kalecik

Kızılcahamam

Akyurt

Bala

Çamlıdere

Evren

Güdül
Bu ankete 286 kişi katıldı.

Fenerbahçe

Dünya Futbol Tarihi

Dünya Futbol Tarihi

Futbolun nerede ve nasıl icat edildiği tam olarak bilinmemekle beraber, eski tarihi uygarlıklardan Çinliler, Romalılar, Mısırlılar, Yunanlılar ve Mayalarda bu kültürlerin bir parçası olan ayakla vurulan bir oyun oynadıklarından bahsedilmektedir.